PALADyUM – bilgeliğin METALi

Paladyum elementler sisteminde 46. element olup gümüş beyazı bir parlaklığa sahiptir. Kimyasal sembolü Pd’dir. Kimyasal reaksiyonlarda platine çok benzeyen özellikler gösterir ve platin metalleri (osmiyum, iridyum, rutenyum, rodyum ve platin gibi) adı verilen grupta yer alır. Kendine has özellikleri arasında yüksek sertliği ve 1555° C olan yüksek erime noktası sayılır. Bu değer platininkinden biraz daha aşağıda olduğundan işlenmesi de biraz daha kolaydır. Paladyum değerli metal karakter özelliklerine sahip olsa da, toplamda akrabası olan platinden çok daha reaktifdir.

Paladyum İngiliz kimyacı W.H.Wollaston tarafından Güney Amerika’da platin cevherlerini incelerken bulunmuştur. Bu değerli metal Yunanca kökenli adını bundan iki yıl önce keşfedilen asteroid “Pallas”dan almıştır.

Paladyum bugün vazgeçilemez bir metaldir ve daha hesaplı olduğu için öncelikle otomobil endüstrisinde katalizatör yapımında daha pahalı olan platin yerine kullanılır

» Paladyum ürünlerimiz için tıklayin!

Arz ve Talep

Paladyum nadir bir metaldir. Ancak platin ve altından biraz daha fazla bulunur. Otomobil katalizatörlerinin yanı sıra öncelikle elektronik, diş tekniği ve kimya endüstrisinde kullanılır. Platinle karşılaştırıldığında mücevher endüstrisinde daha az rol oynamaktadır. Paladyum burada özellikle sertleştirmeye yarar ve beyaz altın üretiminde %20 ile %40 oranında katılır. Yatırım talebi geçtiğimiz yıllarda diğer değerli madenlerde olduğu gibi enflasyon endişelerinin arttığı bir çevrede ciddiye alınacak bir orana yükselmiştir. 2009’da ihtiyacın %14’ü yatırım sebepleriyle satın alınmıştır.

Bunun dışında saf paladyum kaynakları ender bulunmaktadır. Paladyum genelde platin grubunun diğer metallerleriyle birlikte platin cevherlerinde bulunmaktadır. Burada oranlar, bulunulan yere göre yüksek farklılıklar gösterebilir. Bazen kısmen platinin payı, bazen de kısmen paladyumun payı daha fazladır. Paladyum ayrıca nikel ve bakır çıkarımı sırasında yan ürün olarak kazanılır. Ancak buradaki payı çok daha azdır. Ancak nikel ve bakır çıkarımında hacimlerin yüksek oluşu paladyumun kar getirecek şekilde elde edilmesini mümkün kılmaktadır. Mesela Rusya büyük çapta nikel çıkardığından buna paralel olarak en büyük paladyum üreticisi durumuna yükselmiştir. Arzın %50’si dünyanın bu en büyük ülkesinin payına düşmektedir. Aynı şekilde Güney Afrika da %35 arz payıyla tedarikçiler listesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Ödeme aracı olarak paladyum

Paladyumun ödeme aracı olarak hemen hemen hiç bir rolü olmamıştır. Sadece bazı ülkelerde paladyumdan yapılan yatırım paraları ve madalyalar tabii ki yazılı değerlerine göre ödeme aracı olarak kabul edilmiştir.

Paladyum fiyatı nasıl oluşur?

Değerli metal paladyum da adil değerini arz ve talep aracılığıyla bulmaktadır. Değerli madenlerin fiyatları hergün dünyanın finans piyasalarında belirlenmektedir. Geçmişte hisse senetleriyle hammadde tahvilleri arasında negatif bir ilişki kanıtlanmıştır. Hisse senedi piyasalarının güçlü olduğu zamanlarda hammadde fiyatları düşmüştür. Ancak huzursuz zamanlarda ve çalkantılı hisse senedi piyasaları sırasında yatırımcılar değerli metaller gibi reel değerlere giden yolu aramışlardır.

Paladyumun fiyatı gümüş ve altında olduğu gibi serbest piyasada fiyatının sabitleştirilmesiyle belirlenir. Bu işlem telefonda gerçekleştirilir. Sabitleştirme işlemi (fixing) her borsa gününde iki kez Londra Platin & Paladyum piyasasında yapılır. Bunun dışında New York ve Tokyo paladyum için önemli bir ticaret merkezleridir.

Paladyum fiyatını çok çeşitli faktörler etkiler:

  • ABD dolarının güncel kuru (paladyum ticareti ABD Dolarıyla yapılır)
  • Paladyumun yan ürün olarak çıktığı metallerin fiyat gelişimi ve çıkarım kotaları
  • Arz ( öncelikle Rusya) & Talep (özellikle otomobil endüstrisi)
  • Dünya ekonomisinin dönemleri
  • Politik huzursuzluklar
  • Dünya çapında mevcut stoklar

Yatırım olarak paladyum

Paladyum yatırım alanında altın, gümüş ve platinin yanında yeni bir temsilci olup şu ana kadar sadece bir niş oluşturmuştur. Ancak gelişimi dikkate değerdir. Matthey & Johnson 2009 için fiziki net yatırımların geçmiş yıla oranla %51,2 oranında artarak 635.000 onsa çıktığını bildirmektedir. Paladyum nominel bazda güncel olarak gümüşten sonra ikinci düşük fiyatlı değerli metaldir. Ancak bu durum hep böyle değildi. 2001’de ons fiyatı ilk kez 1000 ABD Dolarını deldi. Bununla paladyum dört haneli fiyatı bulan ilk yatırım metali oldu.

Yatırım alanında şu ana kadar paladyuma olan talep platinden daha az yaygındır. Paladyum sadece Avrupa ve Kuzey Amerika’da bir yatırım enstrümanı olarak hizmet vermektedir. Birbirleriyle karşılaştırıldığında Avrupalı yatırımcılar 540.000 onsla sadece 95.000 ons sahibi Kuzey Amerikalıları geçmiştir.

Performans bakımından yatırımcıların işleri 2009’da tavan yapmıştır. Yatırım metallerinin en küçük piyasası %114 (ABD Doları bazında) ve %108 (EUR bazında) ile en yüksek karı getirmiştir. LBBW uzmanları bunun sebeplerini 2010 yılı Commodity Yearbook’larında (emtia yıllığı) paladyumun endüstride intansif şekilde kullanımı ve beklenen konjonktürel rahatlama olarak göstermişlerdir.

Bunları biliyor muydunuz...
  • Paladyum kendi ağırlığının 900 katına kadar hidrojen emebilir
  • Resmi olarak ilk platin madalya 1967 yılında Tonga Krallığı tarafından Taufa’ahau Tupou IV.‘nun taçlandırılması sırasında basılmıştır.
  • Paladyum ilk kez 1939’da mücevher üretiminde kullanılmıştır
Icon Shop
Metal mağazası
Yatırımınız bu kadar hızlı ve güvenilir oldu.